امکانات

پروژه های سازمان آتش نشانی شهریار

 

بروشور توصیه های ایمنی بازار - آتش نشانی شهریار

 

شماره تماس با سازمان:65222122

 

شماره تلفن حراست سازمان:65271252

 

شماره تلفن بازرسی سازمان:65279105

خبرنامه آتش نشانی





Powered by 125shahriar.ir

آمار بازدیدکنندگان

ساعت

نقشه ماهواره ای کره زمین

نقشه ماهواره ای کره زمین

مرور کلی

تخمین زده می شود که سالانه 5 میلیون مارگزیدگی در سراسر جهان اتفاق می افتد که مسؤل 000/125 مرگ در طول سال می باشد، مارگزیدگی  خصوصاً در مناطق گرمسیری و نواحی که  قطب کشاورزی است بوفور دیده می شود، زیرا در این مناطق تعداد زیادی مار در همزیستی با انسان بسر می برند.

برخلاف شهرت بدی که مارها در حمله به انسان دارند، باید دانست که اکثریت مارها بیش از آنچه شما از آنها می ترسید از شما می ترسند و فقط چند گونه مثل شاه کبری
(King Cobra) و (Black mambas که نوعی مار افریقایی است ) بدون اینکه تحریک شوند گاهی به سمت انسان حمله می کنند.

مارها جانورانی گوشتخوار و خونسرد هستند و در دمای 32-25 درجه در فعالترین حالت خود بسر می برند و در هوای سرد نمی توانند خود را فعال نگه دارند. غذای مارها، حشرات، پرندگان، پستانداران کوچک، سایر خزندگان و حتی سایر مارها می باشند. از حدود 3000 گونه مار در سطح جهان فقط 400 گونه آنها سمی بوده ولی فقط اینها برای انسان خطرناک نیستند چون بعضی از مارهای غیرسمی شکار خود را با پیچیدن به دور قفسه سینه جاندار و اعمال فشار و انقباض و شکستن قفسه سینه حیوان که باعث جلوگیری از تنفس جاندار و یا ایجاد ایست قلبی می شود، در دام می اندازند. بعضی از مارها هم پس از بدام انداختن شکار و بدندان گرفتن آنها، شکار را بطور کامل می بلعند. سم مار در حقیقت نوع تغییر یافته بزاق دهان مار است که از غدد بزاقی تغییر یافته برای این کار تولید می شود و از طریق دندانهای توخالی جلوی دهان مار به بدن جاندار تزریق می گردند. سم مار احتمالاً کمک به هضم شیمیائی بدن شکار نیز می کند.. در سم مار تعداد زیادی مواد شیمیایی وجود دارد که هر کدام به قسمتی از بدن جاندار آسیب می رساند و بطور  خلاصه این مواد شیمیائی به 4 دسته تقسیم می شوند.

1-            سموم سلولی (Cytotoxins ) : که باعث آسیب موضعی بافت در محل گزش می شوند.

2-            سموم خونی ( Hemotoxins ) : باعث خونریزی داخلی می شوند.

3-            سموم عصبی ( Neurotoxins ) : روی سیستم عصبی اثر می گذارند.

4-            سموم قلبی (Cardiotoxins  ) : مستقیماً قلب را تحت تأثیر قرار می دهند.

دو خانواده بزرگ مارها مسوؤل اکثر موارد مارگزیدگی می باشند.

1.      خانواده الاپیده( Elapidae ) که شامل مار کبری (Cobra) و mambas (نوعی مار افریقایی) و مار مرجانی  (snake Coral) می باشند.

2.      خانواده کروتالیده( Crotalidae) که شامل انواع افعی ها مثل: مار زنگی(Rattle  snake ) و افعی های سر خنجری (Lance-headed viper   ) و غیره می باشند.

مارگزیدگی - آتش نشانی شهرداری شهریار

 

علائم و نشانه های بیمار مار گزیده:

گزش توسط مار می تواند از یک زخم سوراخ مانند کوچک و ساده تا بیماری تهدید کننده حیات و مرگ را باعث شود. همیشه باید این نکته را مد نظر داشت که علائم اولیه متعاقب گزش
می توانند گمراه کننده باشند و گاهی قربانی در حالیکه علائم قابل توجه اولیه ندارد،ناگهان بطرف شوک و مشکلات تنفسی سوق پیدا می کند.

علائم مارگزیدگی را می توان به 5 دسته تقسیم کرد:

1.     اثرات موضعی: گزش توسط افعی ها و بعضی مارهای خانواد کبری می تواند دردناک باشد که اکثراً با تورم شدید و ایجاد خونریزی های موضعی در ناحیه گزش همراه است. البته در مورد بعضی از مارهای کبری این اثر موضعی آنقدر شدید است که بافت اطراف محل گزش دچار مرگ و نابودی می شود.

2.     خونریزی: خصوصاً افعی ها و بعضی از مارهای خانواده الاپیده می توانند باعث ایجاد خونریزی در  اعضای داخلی مثل روده ها و حتی خونریزی مغزی شوند. گاهی خونریزی از محل گزش بوده و یا فرد از دهان و زخمهای قدیمی خود دچار خونریزی خودبخود می شود که اگر به این موضوع توجه نشود بیمار بطرف شوک و حتی مرگ می رود.

3.     اثرات سیستم عصبی: خصوصاً مارهای گروه الاپیده و بعضی مارهای دریائی
می توانند مستقیماً روی سیستم عصبی اثر کنند. خصوصاً مارهای Cobra و mamba  که از طریق عصبی باعث فلج عظلات تنفسی شده که اگر درمان نشود می تواند سریعاً کشنده باشد. علاوه بر آن مارها با اثر روی سیستم عصبی می تواند باعث مشکلات بینائی، اختلالات گفتاری و مشکلات حسی مثل حالت گز گز و مورمور( Numbness) شود.

4.     مرگ عضلانی : سم بعضی از مارها مثل افعی راسل ( Russell?s viper ) ، مارهای دریائی و بعضی مارهای خانواده الاپیده استرالیائی می توانند مستقیماً باعث مرگ عضلات در چندین نقطه بدن شوند. قطعات مرده سلولی نیز می توانند وارد جریان خون شده و به کلیه رسیده و باعث مسدود شدن سیستم کلیوی شوند، که بعنوان صافی و تصفیه کننده خون عمل می کنند، که این خود
می تواند باعث نارسائی کلیوی شود.

5.     اثر روی چشم : بعضی از مارها مثل مار کبری می توانند زهر خود را بطرف چشمان قربانی پرتاب کرده با پاشیده شدن سم روی چشم باعث درد و آسیب به این اندام حساس شوند.


چه موقع باید بدنبال مراقبتهای پزشکی بود.

هر قربانی مار گزیدگی باید در بخش اورژانس بیمارستان بستری شود، مگر اینکه مار از نوع غیر سمی تشخیص داده شود. اشتباه در شناسائی مار بعنوان غیرسمی می تواند یک خطای بزرگ و غیر قابل جبران باشد. البته اگر نوع مار غیرسمی تشخیص داده شد بیمار احتیاج به مراقبت از ناحیه زخم خود داشته و علاوه بر آن اگر در طول 5 سال گذشته واکسن یادآور کزاز تزریق نکرده، باید این واکسن را نیز تزریق کند، ولی با توجه به اینکه مارها باعث بیماری هاری نمی شوند، گزش توسط مار نیازی به انجام اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از هاری ندارد.



درمان مارگزیدگی

الف : اقدامات اولیه در محل حادثه یا منزل

1.      پس از گزش توسط مار ، اولین اقدام جلوگیری از گزش ثانویه همان فرد یا گزش افراد دیگر است . بیاد داشته باشید که مارها می توانند تا چندین قربانی خود را پیاپی نیش بزنند ( تا زمانی که سم آنها به اتمام برسد) .

2.      سعی کنید مار را شناسائی و یا حداقل خصوصیات کلی ظاهری آنرا بخاطر بسپارید که این کار می تواند در کمک به پزشک برای تشخیص نوع مار مفید باشد. البته این کار باید به شرطی انجام پذیرد که فرد در معرض گزش ثانویه قرار نگیرد.

3.      سعی کنید قربانی را سریعاً به یک مرکز اورژانس پزشکی برسانید مگر اینکه کاملاً مطمئن هستید که مار غیرسمی بوده است.

4.      مراقبتهای پزشکی و کمکهای اولیه را در حد توان برای قربانی انجام دهید این اقدامات شامل :

-           هرگونه وسیله ای که می تواند باعث فشار روی اندام متورم گزیده شده شود مثل انگشتر، حلقه و ... باید بیرون آورده شود چون اگر تورم اندام پیشرونده باشد این وسائل باعث قطع جریان خون به منطقه گزیده شده می شوند.

-           اگر شما در ناحیه دور افتاده بوده که انتقال قربانی به مرکز اورژانس بطول خواهد انجامید شما باید از یک آتل (Splint  ) برای بی حرکت کردن اندام گزیده شده استفاده کنید ولی هرگاه که از آتل استفاده می کنید باید بخاطر داشته باشید که اگر ورم اندام خیلی شدید شود، آتل خودش بعنوان یک وسیله فشارنده عمل کرده می تواند باعث قطع جریان خون اندام شود، پس مکرراً انگشتان اندام مورد نظر، معاینه شود و از گرم بودن و رنگ صورتی آنها که نشانه های وجود جریان خون است اطمینان حاصل نمائید، ولی اگر اندام حالت گز گز و مورمور داشت و حالت دردناک پیدا کرد و بی رنگ شد یعنی جریان خون دچار اختلال شده است باید آتل سریعاً باز شود.


-             اگر شما توسط یک آلاپید خطرناک گزیده شده و مشکلات موضعی زخم خیلی شدید نیست، می توانید از یک بی حرکت کننده فشاری (Pressure Immobilzer) استفاده کنید. این تکنیک که خصوصاً برای مارهای دریائی و الاپیدهای استرالیائی استفاده می شود، با پیچیدن یک باند بر روی محل گزش و قسمتهای بالاتر آن انجام می شود و سفتی این باند مثل بانداژی است که بدور مچ پای پیچ خورده استفاده می گردد. پس از انجام این کار عضو گزیده شده توسط یک آتل بی حرکت می شود.

این تکنیک می تواند از اثرات تهدید کننده حیات سم بر روی ارگانهای مختلف بدن کم کرده و یا آنرا به تأخیر بیندازد ولی ممکن است آسیب موضعی محل زخم را شدیدتر کند.

5.      دو اصل کلی را دربرخورد با بیمار مارگزیده را بخاطر داشته باشید:

-          اول اینکه بیمار مار گزیده باید هرچه سریعتر به مرکز اورژانس رسانده شود تا بتواند از سرم ضد مار (Antivenom Serum ) استفاده کند، زیرا  این ترکیب می تواند حافظ جان فرد مارگزیده شود.

-          اندام گزیده شده باید تا آنجا که ممکن است حرکت نداشته باشد از آن استفاده نشود تا جذب سم در اندام به تأخیر افتد.

?        چه اقداماتی در برخورد با بیمار مارگزیده  نباید انجام  داد.

0.     هرگز محل گزش را شکاف نداده و از مکنده نیز استفاده نکنید، زیرا هیچ کدام از این دو کار ( گرچه قبلاً توصیه می شدند) اثر قابل توجهی بر خروج سم نداشته و فقط باعث افزایش آسیب موضعی محل زخم می شود.

1.     هرگز از یخ استفاده نکنید زیرا یخ قادر به غیر فعال کردن سم مار نبوده و فقط می تواند باعث سرما زدگی عضو شود.

2.      هرگز از الکل و مشروبات الکلی در بیمار مار گزیده نباید استفاده کرد، گر چه الکل درد را کاهش می دهد ولی بخاطر اثر گشاد کنندگی عروق باعث افزایش جذب سم از محل گزش می شود.

3.     هرگز از باندهائی که محکم و بسیار سفت(تورنیکه)در بالای زخم بسته می شود استفاده نکنید، زیرا اولاً سود ثابت شده ای ندارد و  ثانیاً می توانند باعث افزایش آسیب موضعی به اندام شده و به قیمت از دست دادن اندام بیمار تمام شود.



الف : اقدامات درمانی در مرکز اورژانس

-          پزشکان ابتدا بر روی علائمی که می توانند جان بیمار را به خطر بیندازند، تمرکز
می کنند. هرگونه مشکل تنفسی باید جدی گرفته شود و اگر لازم شد لوله تنفسی در گلوی بیمار کار گذاشته شده و حتی به دستگاه تنفس مصنوعی (ونتیلاتور) وصل می شود تا به تنفس بیمار کمک شود و اگر بیمار دچار شوک شد، باید برای بیمار مایعات داخل عروقی و سایر درمانهای لازم تجویز شود تا خونرسانی به اندمهای حیاتی ادامه یابد.

-          پزشکان در بیمار گزیده شده ای که علائم قابل توجهی دارد، سرم ضد مار(Antivenom ) را تجویز می کنند، که می تواند درمان نجات دهنده جان بیمار باشد ولی چون بعضی افراد به این سرم حساسیت دارند، احتمال ایجاد واکنشهای حساسیتی و حتی شوک نیز وجود دارد که باید درمانهای اورژانسی برای مقابله با این حالت نیز در دسترس باشد (مثل وجود اپی نفرین که داروی اصلی برخورد با بیمار دچار شوک حساسیتی است و سایر داروهای لازم ).

-          البته سرم ضد مار یک عارضه جانبی دیگر هم دارد که بنام ? بیماری سرم ? معروف است و 10- 5 روز بعد از تجویز سرم اتفاق می افتد و علائم آن شامل : تب، درد مفاصل، خارش، بزرگی غدد لنفاوی، خستگی و ... می باشد که گرچه این حالت نوعی از واکنشهایی حساسیتی است ولی هرگز تهدید کننده حیات نیست.

-          حتی مارگزیدگانی که علائم قابل توجهی ندارد گرچه نیاز به سرم ضد مار ندارند ولی باید برای چندین ساعت تحت نظر باشند و حتی بعضی از آنها احتیاج به بستری شدن در بیمارستان پیدا می کنند.

-          باید زخم بیمار تمیز شده و بدنبال دندان شکسته و یا سایر مواد آلوده کننده زخم بود. بعضی از زخمها نیاز به آنتی بیوتیک برای جلوگیری از عفونت زخم دارند و اگر در 5 سال گذشته بیمار واکسن کزاز نزده باشد باید واکسن دریافت کند.

-          در موارد نادر بیمار مار گزیده احتیاج به مشاوره با جراح پیدا می کند. گاهی در اثر مارگزیدگی اندام بیمار آنچنان ورم می کند که عضلات، سرخرگها و اعصابی که در داخل آن محدوده از اندام وجود دارند، تحت فشار قرار گرفته و سرانجام خونرسانی عضو دچار اختلال می شود و با قطع خونرسانی، عضو دچار اختلال می شود، بیمار احساس درد شدیدی در اندام خود و همچنین احساس گزگز و مورمور می کند و در نهایت اندام سفید رنگ شده و سرد می شود که اگر سریعاً این حالت درمان نشود و اندام  بیمار از دست خواهد رفت و باید قطع شود.

مراحل  ابتدائی این حالت اگر با بالا نگه داشتن اندام و سایر درمانها کنترل نگردد،نیاز است جراح پوست و بافت زیر آن را شکاف دهد تا فشار از روی عضلات، اعصاب و سرخرگها برداشته شده و این کار می تواند از نابود شدن عضو جلوگیری کند.



اقدامات بعدی

پیگیری :

هر بیمار مار گزیده ای که از بیمارستان مرخص می شود باید بداند که به محض اینکه علائم بدتری پیدا کرد، باید سریعاً به بیمارستان آورده شود این علائم شامل : اختلال تنفس ، اختلال در وضعیت ذهنی، شواهد خونریزی بدتر شدن درد و بدتر شدن ورم عضو است.

همانطور که پیشتر گفته شد  بعضی از افرادی که سرم ضد مار دریافت می کنند ،10- 5 روز بعد دچار تب، درد مفاصل، کهیر ، ... می شوند که به ? بیماری سرم ? معروف است و تهید کننده حیات نیست ولی احتیاج به مراقبتهای پزشکی دارد.

همچنین بیماران مارگزیده (خصوصاً قربانیان مار زنگی) در چند هفته اول پس از گزش باید پزشک خود را قبل از اقدامات جراحی (چه اورژانسی و چه اعمال جراحی با وقت قبلی) مطلع کنند زیرا گزش بعضی از مارها، اختلالات انعقادی خون را تا چند هفته بعد نیز بدنبال دارد.

پیشگیری :

1.      هرگز قصد آزار، دستکاری و یا گرفتن مارها خصوصاً مارهای با ظاهر سمی را نداشته باشید و به این ترتیب آنها را در حمله به خود تحریک نکنید.

2.      بیاد داشته باشید که مارها از شما بیشتر می ترسند تا شما از مارها. پس در صورت مواجهه با مار بجای حمله بطرف مار به او شانس فرار از محل را بدهید و به این ترتیب از گزش خود جلوگیری کنید.

3.      در هنگام کار در محلهائی که احتمال وجود مار هست، پوشیدن پوتینهای بلند و یا استفاده از دستکش در هنگام کارهائی مثل جمع کردن هیزم و ... استفاده از شلوار بجای شلوراک و مراقبت از اینکه دست یا پای خود را در چه محلی می گذارید می تواند تا حدی از شدت گزشها کم کند.

عاقبت بیمار مار گزیده:

همانطور که قبلاً نیز ذکر شد اکثریت گزشها توسط مارهای غیر سمی می باشد که این گروه فقط نیاز به مراقبت از زخم و تزریق واکسن کزاز دارند و خطر جدی برای حیات به حساب نمی آ یند.

اما در گروه گزشهای مارهای سمی نیز باید دانست که تمام گزشها با تزریق سم همراه نیست حدود 20% گزش توسط مار زنگی و سایر افعی ها و حتی در صد بیشتری از گزشها در خانواده الاپیده بدون تزریق سم بوده که این نوع گزش که ? گزش خشک ? نامیده می شود نیز اساساً مانند گزش مار غیر سمی درمان می شوند.

در مورد سایر گزشهای مارهای سمی که همراه با تزریق سم است، در صورتی که سریعاً به مرکز اورژانس رسانده شوند نیز خطر بر طرف خواهد شد برای مثال در کشور آمریکا حدود 8000 گزش با مار سمی در طول سال رخ می دهد که 10 مورد مرگ در سال را باعث می شوند که موارد مرگ هم بخاطر تأخیر در مراجعه به مراکز اورژانس بوده است. در مورد مارهای سمی خصوصاً خفیف بودن علائم اولیه نباید فرد را فریب دهد و خود را بی نیاز از اقدامات درمانی ببیند و باید بدون توجه به شدت علائم و بدون تأخیر در جستجوی مراقبتهای پزشکی برآید .

و سرانجام در سالمندان و در کودکان و کسانیکه بیماری طبی همزمان دیگری نیز دارند، مار گزیدگی علائم بیشتری را باعث شده و خطر بیشتری دارد.

مارگزيدگی :
مارگزيدگی از مواردی است كه خيلی بايد در مورد آن هوشيارانه و با دقت عمل كرد چرا كه هر گونه غفلت ممكن است منجر به عوارض خطرناكی برای فرد مسموم شود . مارها انواع گوناگونی دارند كه از اين بين تنها تعداد معدودی سمی و خطرناك هستند . به ياد داشته باشيد كه حتي مارهای سمی نيز تنها برای دفاع از خود يا به قصد شكار از نيش و سم خود استفاده می كنند .
مارهای سمی به گروه بزرگ تقسيم مي شوند :
1- خانواده ی مارهای مرجانی شامل مار مرجانی , كبری , ماهبا و غيره
2- خانواده ي افعی ها از جمله افعی , مارزنگی و غيره
نكته : هرگونه مارگزيدگی را بايد سمي تلقی كرد مگر خلاف آن ثابت شود .
بنابراين لازم است مصدوم را حتماً و در اسرع وقت به مراكز درمانی منتقل كنيم تا تحت مراقبت های لازم قرار گيرد .
همانطور كه ميدانيد كليه مارها سمی نبوده و در واقع به دو دسته سمی و غير سمی تقسيم مي شوند . مارهاي سمی خود از نظر ميزان سمی بودن يكسان نبوده و با هم فرق دارند . همچنين از نظر شكل ظاهر نيز مارهاي سمی و غير سمی تفاوتهای آشكاری دارند كه برخی از آنها در جدول آورده شده اند . مارهای سمی و غير سمی تفاوتهايی دارند كه از جمله آنها مي توان به موارد زير اشاره كرد :
1- مردمك چشم مارهای سمی به صورت بيضي ( خطی ) و شبيه مردمك چشم گربه است . ولي مردمك چشم مارهای غير سمی گرد و مدور است . نكته : مار مرجاني كه از خطرناك ترين مارهای سمی است مردمك مدور دارد .
2- سر مارهای سمی مثلثی شكل است و با بدن مار زاويه دارد , ولی سر مارهای غير سمی به صورت نيمه بيضی است و در واقع بدن مارهای غير سمی شبيه كرم خاكي است . نكته : سر مار مرجانی مثلثی نبوده ولي اين مار از انواع سمی است .
3- مارهای سمی برای نيش زدن از دو دندان نيش استفاده مي كنند و محل گزش معمولاً با يك يا دو سوراخ ( يا زخم ) مشخص می شود . اما در مارهای غير سمی دندان ها متعدد هستند و در دو رديف هلالی قرار می گيرند .
4- حلقه های دْم مارها در انواع سمی منفرد است , ولی در مارهای غير سمی به صورت يك رديف دوتايی در كنار هم ديده می شود .
5- در پايين چشم مارهای سمی يك حفره ی كوچك وجود دارد كه در مارهای غير سمی ديده نمی شود .

مشخصه  
مارهای سمی مارهای غير سمی
حفره بين چشم و بينی دارند ندارند
مردمك چشم بيضوی شكل گرد
شكل سر
مثلثی شكل و پوشيده از پولكهاي ريز ــــــــ
طول مار كوتاهتر طويل تر
دندان نيش و پيش بلند كوتاه

مارگزیدگی - آتش نشانی شهرداری شهریار

علائم و نشانه ها و بررسی بيمار :
•     مشاهده مار
•    مشاهده ی سوراخ يا زخم در محل نيش زدگي .
•     درد در محل گزيدگی , درد و سوزش شديد است .
•    تورم , با گذشت زمان , تورم به سمت قسمت مركزی اندام و به طرف تنه ی فرد پيشرفت مي كند .
•    قرمزی پوست و بروز تاول قرمزی و تورم عروق لنفاوی در عضو گزيده شده و پيشرفت اين قرمزی و تورم به سمت قسمت های مركزی بدن . لبه های اين ناحيه بسيار دردناك و نسبت به لمس حساس می باشند .
•    تهوع , استفراغ , سرگيجه و احساس ضعف
•    كاهش فشار خون
•    تب , لرز و تعريق
•    سوزن سوزن يا كرخت شدن نوك انگشتان و اطراف لب و دهان
•    خونريزی از بيني , وجود خون در ادرار يا مدفوع
•    تند شدن تنفس يا تنگي نفس
•    افزايش نبض
•    مشكل بينايی
هنگامي كه كسي توسط مار سمي مورد گزش قرار مي گيرد، علائمی در او ظاهر می شود كه بسته به نوع سم و ميزان ورود آن به بدن به دو گروه خفيف و شديد تقسيم می شود :

نوع                                                    
علائم
خفيف تورم، تغيير رنگ، درد كم، احساس قلقلك، ضربان سريع، ضعف عمومی ، تهوع، استفراغ، اختلال ديد
شديد
تورم سريع و كرختی بدن، درد، مردمك سنجاقی، به خود پيچيدن، هذيان، شوك، تشنج، فلج، عدم وجود نبض   

علائم و نشانه های زهرآگين شدن و سرعت تظاهر به آنها به عوامل زير بستگي دارد :
1- اندازه مار                              
2- محل , تعداد و عمق گزيدگی                
3- مقدار زهر تزريق شده             
4- حساسيت فردي نسبت به زهر             
5- سن و وزن مصدوم                                
6- سلامتی عمومی عضو
7- نوع و تعداد ميكروارگانيسم موجود در حفره دهانی مار
در بررسی بيمار , ابتدا به دنبال اثرات دو دندان روی پوست مصدوم بگرديد . البته ممكن است فقط يكي از دندان ها در پوست فرو رفته باشد .گاه نيز يكي از دندان های مار در حمله به هدف قبلي شكسته است . اين نيز ممكن است كه مار در مرحله پوست اندازی بوده , و بيشتر از دو دندان داشته باشد .
كمكهاي اوليه
در ابتدا پس از ارزيابی محل حادثه و استفاده از لباس و كفش مناسب جهت جلوگيری از مارگزيدگی , مصدوم را از محل حادثه دور كنيد . ( البته در صورت عدم وجود خطر ,  بي حركت نگه داشتن مصدوم در اولويت قرار دارد )
اكثر گزيدگی ها در ناحيه دست و پاها اتفاق مي افتد . بنابراين توصيه می شود ( در مورد مارهايی كه سم آنها از طريق اختلال در عملكرد دستگاه عصبی عمل می كند , مانند مار كبری و مار مرجانی ) با استفاده از پارچه يا باندی كه حدود 4 تا 5 سانتی متر عرض داشته باشد , بالا و پايين محل گزيدگی را ببنديد , كه البته اين كار بايد با رعايت اصول انجام شود . باند يا پارچه را طوری ببنديد كه يك انگشت براحتی از زير آن عبور كند و مانع مصدود شدن خون سرخرگی نشود .
توجه :  در صورتی كه محل گزش در نزديكی مفاصل است , از قرار دادن نوار در دو سمت مفصل خودداری كنيد و نوار مورد نظر را فقط در بالای زخم ( سمتی كه به تنه مصدوم نزديك تر است ) ببنديد .
انتهای زخمی را پايين تر يا هم سطح قلب قرار دهيد . زيور آلات , ساعت يا لباس های تنگ را از اندام گزيده شده خارج كنيد .
استفاده از دستگاه پمپ مكنده ی مخصوص در 30 دقيقه اول مارگزيدگی توصيه مي شود . در صورتی كه پس از 5 تا 10 دقيقه بعد از گزيدگی به بيمار رسيديد , توسط ساكشن كردن می توانيد 25-50% زهر را خارج كنيد . در صورت در اختيار داشتن محلول آنتي سپتيك يا صابون سطح زخم را با آن شستشو دهيد .

دستگاه مکش زهر مار - آتش نشانی شهرداری شهریار دستگاه مکش زهر مار - آتش نشانی شهرداری شهریار

شكل بالا : دستگاه پمپ مكنده مخصوص
در نقطه گزيدگی و درست با همان عمقی كه نيش مار فرو رفته است ( معمولاً خيلي سطحي و حدود 4 ميلي متر ) يك برش خطی بدهيد . هيچگاه روی ناحيه را برش ضربدري ندهيد زيرا اين كار ريسك بريده شدن اعصاب و عروق خوني را افزايش مي دهد .
زخم بايد حدود 20 دقيقه ساكشن شود . در صورتي كه نجات دهنده خود زخم بازی در دهان يا اطراف دهان داشته باشد , بايد از اين كار اجتناب نمايد . مايع زخم كه توسط ساكشن دهانی خارج می گردد , بايد مرتباً دور ريخته شود . با اين حال اگر احتمالاً بلعيده شد , جای نگراني نيست , زيرا زهر در معده بی اثر می شود .
در صورت امكان اطلاعات صحيحی در مورد شكل مار به دست آوريد . هرگز به بيمار اجازه ندهيد كه راه برود .  مصدوم را سريعاً به مراكز درمانی منتقل كنيد .
نكته : استفاده از كمپرس سرد در مار گزيدگی ممنوع است .
نكته :  سم بعضی از مارها ( مثل مار كبرا و مار مرجانی ) بر روی سيستم عصبی اثر می گذارد و با فلج كردن عضلات تنفسی باعث خفگی و مرگ فرد می گردد . ارايه ی كمك های اوليه مناسب , به ويژه انجام تنفس مصنوعی ( احيای قلبی – ريوی ) در نجات زندگی اين افراد از اهميت خاصی برخوردار است .
توجه : چون مارگزيدگی در هر كشور و ناحيه با مارهای خاص آن منطقه جغرافيايی اتفاق مي افتد , برای اطلاع صحيح از انواع مارهای موجود در منطقه و نحوه ارايه ی كمك های اوليه بهتر است با مسئولين مربوطه مثل مقامات سازمانهای بهداشتی , سازمان دامپزشكی , سازمان مراتع و جنگلبانی و ... تماس بگيريد و اطلاعات لازم را از آنها جويا شويد .


عقرب گزیدگی - آتش نشانی شهرداری شهریار


عقرب گزيدگی
عقرب ها (Scorpion) وابسته به عنكبوتيان هستند . در دنيا گونه های متعددی عقرب وجود دارد كه تنها تعدادی محدود براي انسان خطر ناك هستند . عقرب بيشتر در آب هوای گرم و شب ها فعال هستند و به اين علت رعايت نكات ايمنی در مورد جلوگيری ار عقرب گزيدگی به خصوص در مناطق گرمسيری و به هنگام تاريكی هوا اهميت دارد . (مثل پوشيدن جوراب ، شلوار و كفش مناسب ، تكان دادن كفش و لباس قبل از پوشيدن و  غيره  )
سم يك نوع عقرب به نام سنتروروئيد اسكالپچراتوس (Centruroides Sculpturatus) شديداً كشنده است (عقزب كوچك و زرد رنگ با يك توبركول كوچك روی پشت , و به طول 2.5 تا 7.5 سانتي متر , كه به آن عقرب جرار نيز گفته مي شود ) .
نكته : خطرناك ترين عقرب در ايران عقربی است به نام گارديم كه محل زيست  آن خوزستان است .
علايم و نشانه ها
پس از چند دقيقه از گزش عقرب كه عموماً در اندام ( دست و پا ) اتفاق می افتد علايم زير مشاهده می شود:
•    درد , تاول , قرمزی , تورم
با گذشت چند ساعت از گزش ، ممكن است علايم زير در فرد مشاهده شود :
•    تند شدن نبض
•    بالا رفتن فشار خون
•    سرگيجه ، حالت تهوع و استفراغ
•    بی اختياری ادرار و مدفوع
•    تنگي نفس
•    تشنج
•    افزايش ترشح بزاق
عقرب گزيدگی اغلب خطرناك نيست و تنها باعث بروز علايم و نشانه ها موضعي در محل گزش می گردد. با اين وجود بايد كمك های اوليه ضروری را برای مصدومين انجام داد و خطرناك بودن يا نبودن عقرب و شدت مسموميت را به كادر درمانی و پزشك واگذار كرد .

عقرب گزیدگی - آتش نشانی شهرداری شهریار


كمك های اوليه
•     ارزيابی صحنه حادثه ، دور كردن يا پرهيز از خطر ، در خواست كمك در صورت لزوم
•     ارزيابی اوليه مصدوم و انجام مراحل ABC و ديگر كمك های اوليه ضروری در صورت لزوم
•     بي حركت نگه داشتن مصدوم و ثابت نگه داشتن عضو گزيده شده
•     كمپرس سرد ( نكته از گذاشتن يخ به صورت مستقيم بر روی اندام خودداری كنيد . )
•    استفاده از دستگاه مكنده مخصوص جهت خارج كردن سم ( در صورت عدم وجود دستگاه مكنده مخصوص , استفاده از ساكشن و يا  مكيدن محل گزش توسط دهان مي باشد ).
•    انتقال سريع به مركز درمانی
در برخی موارد و در صورت شديد بودن مسموميت در مراكز درمانی از پادزهر سم عقرب براي خنثی سازی سم و درمان فرد استفاده می شود .البته اين كار بايد با دستور پزشك و تحت نظارت مستقيم او انجام شود .
در مورد بريدن و مكيدن محل زخم با دهان توافق نظر وجود ندارد . بعضي صاحب نظران با اين كار مخالف هستند و عده ای استفاده از اين روش را مجاز می دانند .
در برخي از كتب بستن بالای محل گزش با هدف تاخير در جذب سم توصيه شده است . برای اين كار بايد :
1-  از پارچه , باند يا يك وسيله ی مناسب ديگر با عرض حداقل چهار تا پنج سانتی متر استفاده كنيد .
2-  پارچه , باند يا وسيله مورد نظر را حدود پنج سانتی متر بالاتر از محل گزش ( يعنی قسمتی از اندام كه به تنه مصدوم نزديك تر است ) ببنديد .
3-  پارچه يا باند بايد به حدی محكم بسته شود كه تنها باعث كندشدن جريان لنف و خون سياهرگی در اندام مربوطه گردد . توجه داشته باشيد كه اين كار به هيچ وجه نبايد باعث اخلال در جريان خون سرخرگی اندام مبتلا گردد . به اين منظور , پارچه يا باند بايد به صورتی بسته شود كه يك انگشت به راحتي از زير آن عبور كند و همچنين باعث قطع نبض در نقاط انتهايی اندام مبتلا نگردد.
توجه : در صورت نزديك بودن مراكز درماني بهتر است بدون فوت وقت و انجام اقدامات اضافی مصدوم را هر چه سريعتر به مراكز درمانی منتقل كنيد .
گزيدگی عقرب در افراد پير , كودكان , نوزادان و افراد مصدوم خطرناك تر است . همچنين اگر گزش متعدد يا نزديك سر و صورت يا گردن مصدوم باشد , خطزناك تر از گزش اندام ( دست و پا ) خواهد بود . به ياد داشته باشيد كه علايم گزيدگی با عقرب " گارديم " در ابتدا بسيار خفيف و ناچيز است و همين مسئله اغلب باعث عدم مراجعه به موقع فرد به مراكز درماني مي گردد . اما مراجعه به مراكز درمانی لازم و ضروری است و تاخير مي تواند منجر به بروز علايم مختلف مسموميت , از بين رفتن بافت های بدن در محل گزش يا حتی در موارد شديد منجر به مرگ فرد گردد .


هوز های آتش نشانی

هوزها یا لوله های آب آتش نشانی از عوامل اصلی و حساس مبارزه با حریق بوده و می بایستی حداکثر دقت درباره انتخاب و نگهداری آنها بعمل آید . اهمیت موضوع موقعی معلوم میگردد که در موقع مبارزه با آتش سوزی بعلت عدم توجه که قبلا نسبت به آنها اعمال گردیده در اثر پاره شدن یا اشکالات دیگر از عهده انجام وظیفه بر نیامده و عملیات را با شکست مواجه میسازد.ترکیدن حتی یک هوز میتواند خسارات جانی و مالی زیادی در ژی داشته باشد.
پس برای آنکه در سرویس بودن هوزها در هر زمانی تضمین گردد  در موقع خرید  رعایت استانداردهای لازم و دقت کافی از لحاظ مرغوبیت جنس و سوابق شرکت سازنده ، مقاومت در مقابل فشار و حرارت ، نوع تار و پود ، وزن ، بافت ، رنگ ضد حرارت ، ضد سایش ، مرغوبیت لاستیک داخلی و همچنین نگهداری در جای مناسب و رعایت استفاده صحیح و ... انجام گیرد.
هوز:
لوله های ابرسانی در آتش نشانی که از الیاف مخصوص با ترکیبات نایلونی تهیه شده اند.
بازرسی و آزمایش هوزها:
کلیه هوزهای آتش نشانی می بایستی بشرح زیر مورد آزمایش قرار گیرند.
آزمایش در مقابل فشار :
این آزمایش که برای اطمینان از مقاومت هوز در مقابل فشار آب می باشد بایستی در طی سال و بدفعات بشرح ذیل انجام گیرد :
1.    هوزهای موجود در ماشین آتش نشانی هر ماه یک مرتبه
2.    بعد از استفاده در هر آتش سوزی و بازگشت به ایستگاه
3.    بعد از استفاده در تمرین و بازگشت به ایستگاه
4.    بعد از هر نوع تعمیر آنها

 

آتش نشانی شهرداری شهریار - دانستنیهای آتش نشانی


طریقه آزمایش

بیش از یک هوز را بهم وصل کرده Male  (نری) هوز را به هایدرانت (Hydrant) سیستم لوله کشی آتش نشانی  و یا به خروجی ماشین آتش نشانی متصل کرده  و Female  (مادگی) آن را به یک نازل وصل وصل کرده  و فشار را بالا میبرند .  هوز به قطر  5/1 اینچ را با فشار 120 پوند بر اینچ مربع و هوز به قطر 5/2 اینچ را با فشار 150 پوند بر اینچ مربع آزمایش میکنند. فشار آب را باید بتدریج زیاد نمود تا زمان لازم برای انبساط لوله وجود داشته  و صدمه ای به آن وارد نگردد و بتوان نشتی ، تغییر شکل و حرکت کوپلینگ ها را در نظر گرفت . مدت زمانی که هوز بایستی تحت فشار باشد حداکثر 5 دقیقه و حداقل 1 دقیقه می باشد.

از هوزهای معیوب بعد از تعمیر برای تمرین و آموزش استفاده گردد.

کلیه هوزریل های نیز هر ماه با فشار 120 پوند بر اینچ آزمایش شوند بایستی در موقع آزمایش هوزریل کاملا باز شود .

عواملی که به هوز نرم صدمه می زنند:
• فشار بسیار زیاد
• عبور وسیله نقلیه از روی آن
• تماس با اشیاء تیز و برنده
• عبور از نقاط بسیار گرم
• تماس با مواد شیمیایی
• ضربه زدن به هوز
• پهن کردن در معرض آفتاب در زمان زیاد
• ماندن آب در هوز
• استفاده از آب شور و نشستن آن با آب شیرین

 

هوزهای آتش نشانی - آتش نشانی شهرداری شهریار


نگهداری از هوزها :
•   اتصالات هوزها روغن کاری و تمیز گردند و در صورت صدمه  به  آنها تعویض گردند.
•    قبل از خالی کردن آب هوز آن را انبار نکنید.
•    از برس فلزی برای تمییز کردن آنها استفاده نکنید.
•   انبار هوزها بایستی دارای تهویه بوده و هوای آن خنک و خشک باشد.
•   از قرار دادن هوزها در معرض آفتاب به منظور خشک شدن در زمان طولانی جلوگیری شود.
•    هوزها بایستی از قسمت Male  (نری) جمع شوند.
•    انبار هوزها باید عاری از هر گونه حشره و جانوران موذی باشد.


مطالب بیشتر...